Oyunu Tanımaktan Level 4’e: VEX IQ Level Up Mentör Eğitiminde İki Günlük Mühendislik Yolculuğu

Eğitimimizin ilk gününe doğrudan robot yaparak değil, oyunu anlayarak başladık.

Level Up oyununu ve saha yapısını birlikte inceleyerek oyun kuralları, puanlama sistemi ve oyun stratejileri üzerinde durduk.

Çünkü bir yarışma robotunun nasıl tasarlanacağına karar vermeden önce cevaplanması gereken en önemli sorulardan biri şuydu:

“Bu robot sahada ne yapmalı?”

Robot tasarımının başlangıç noktasının yalnızca mekanik değil, aynı zamanda strateji olduğunu konuştuk.

Farklı puanlama senaryolarını ve robotların sahada üstlenebileceği görevleri değerlendirerek tasarım sürecimizin temelini oluşturduk.

Oyunu ve temel stratejileri değerlendirdikten sonra teoriden uygulamaya geçtik.

Katılımcılarımızla birlikte robot şaselerimizi oluşturarak VEX IQ parçalarını, bağlantı yöntemlerini, hareket sistemlerini ve temel mekanik yapıyı uygulamalı olarak ele aldık.

Ardından sıra yazılıma geldi.

Oluşturduğumuz şaseleri kodlayarak robotlarımıza ilk hareketlerini verdik.

Böylece ilk günün sonunda elimizde yalnızca tamamlanmış bir şase değil; hareket eden, kodlanabilen ve ikinci gün geliştirilmeye hazır bir robot altyapısı vardı.

İlk günün sonunda hedef belliydi: Ertesi gün Level 4.

İkinci gün, ilk gün oluşturduğumuz robotların üzerine oyunun ihtiyaçlarına cevap verecek mekanizmalar geliştirmeye başladık.

Gripper ve bar mekanizmaları üzerinde çalıştık. Dişli sistemlerini, hareket aktarımını ve farklı mekanik çözümlerin robot üzerindeki etkilerini uygulamalı olarak değerlendirdik.

Burada amacımız yalnızca belirli bir robotu adım adım kopyalamak değildi.

Bir mekanizmanın;

neden o şekilde tasarlandığını, nasıl hareket ettiğini, hangi problemi çözdüğünü ve nasıl daha iyi hale getirilebileceğini anlamaya çalıştık.

Tasarladık, yaptık, test ettik.

Çalışmayan noktaları gördük, değiştirdik ve yeniden denedik.

Aslında iki gün boyunca yaptığımız şey tam anlamıyla bir mühendislik tasarım döngüsüydü.

Eğitimimizin önemli teknik başlıklarından biri de pnömatik sistemler oldu.

Pnömatiğin VEX IQ robotlarında nasıl kullanılabileceğini, mekanik sistemlere nasıl entegre edilebileceğini ve bazı hareketleri gerçekleştirmek için nasıl farklı çözümler sunabileceğini inceledik.

Mentörlerimizin yalnızca parçaları tanımasını değil, bu parçaların hangi problem karşısında tercih edilebileceğini düşünmesini istedik.

Çünkü mühendislikte önemli olan elinizde hangi parçanın bulunduğundan çok, karşılaştığınız probleme hangi çözümü geliştireceğinizi bilmektir.

Robotlarımız geliştikçe yazılım çalışmalarımız da devam etti.

İlk gün robotlarımıza temel hareketlerini verdikten sonra ikinci gün mekanik sistemlerle yazılım arasındaki ilişki üzerinde daha fazla durduk.

Bir mekanizmanın doğru tasarlanmasının tek başına yeterli olmadığını; robotun sahada istenilen görevi gerçekleştirebilmesi için mekanik ve yazılımın birlikte düşünülmesi gerektiğini uygulamalar üzerinden gördük.

Robotlarımızı kodladık, çalıştırdık, gözlemledik ve elde ettiğimiz sonuçlara göre yeniden düzenlemeler yaptık.

Böylece yazılımı robot yapımının sonunda eklenen ayrı bir aşama olarak değil, tasarım sürecinin bir parçası olarak ele aldık.

İki gün boyunca tekrar tekrar döndüğümüz konulardan biri oyun stratejisiydi.

Robot tasarımına yalnızca;

“Nasıl bir robot yapabiliriz?”

sorusuyla yaklaşmadık.

Bunun yerine;

“Sahada ne yapmak istiyoruz ve bunu gerçekleştirmek için nasıl bir robota ihtiyacımız var?”

sorusunun peşinden gittik.

Çünkü yarışma robotlarında mekanik tasarım, yazılım ve strateji birbirinden bağımsız düşünülemez.

Sahadaki hedef değiştiğinde robotun mekanizması değişebilir. Mekanizma değiştiğinde yazılım değişebilir. Robotun yetenekleri geliştikçe oyun stratejisi de yeniden şekillenebilir.

Mentörlerimizle bu ilişkiyi mümkün olduğunca uygulamalı biçimde deneyimledik.

Eğitimimizin üzerinde özellikle durduğumuz bir diğer önemli başlığı mühendislik defteri oluşturdu.

Bir mühendislik defterinin yalnızca bitmiş robotun fotoğraflarının ve yapılan çalışmaların yer aldığı bir dosya olmadığını konuştuk.

İyi bir mühendislik defteri;

problemi, fikirleri, tasarım kararlarını, prototipleri, başarısız denemeleri, yapılan değişiklikleri, testleri ve robotun zaman içerisindeki gelişimini anlatmalıdır.

Farklı mühendislik defteri örnekleri üzerinden sürecin nasıl kayıt altına alınabileceğini değerlendirdik.

Çünkü öğrenciler açısından önemli olan yalnızca ortaya çıkan robot değil, o robota nasıl ulaştıklarını açıklayabilmeleridir.

Bu noktada mentörün rolünün de hazır çözümü öğrenciye vermek değil; öğrencinin araştırmasını, denemesini, sorgulamasını ve kendi çözümünü geliştirmesini desteklemek olduğuna özellikle değindik.

İlk gün bir şaseyle başlayan yolculuğumuz, ikinci gün mekanizmaların eklenmesi, yazılımın geliştirilmesi ve yapılan testlerle bambaşka bir noktaya ulaştı.

Robotlarımızı tekrar tekrar denedik.

Mekanizmaları geliştirdik.

Kodlarımız üzerinde çalıştık.

Ve iki günlük yoğun çalışmanın sonunda hedeflediğimiz noktaya geldik:

Robotlarımızla Level 4’e ulaştık! 🚀

Level 4 bizim için yalnızca robotun ulaştığı bir seviye değildi.

Oyunu anlamakla başlayan bir sürecin;

strateji → tasarım → mekanik → yazılım → test → geliştirme

aşamalarından geçerek çalışan bir çözüme dönüşmesinin somut sonucuydu.

Eğitimin sonunda mentörlerimizin görüşlerini de aldık.

Geri bildirimlerde özellikle eğitmenlerin katılımcılarla birebir ilgilenmesi, soruların yanıtlanması, uygulamalar sırasında destek verilmesi ve sıcak iletişim ortamı öne çıktı.

Eğitmenlerin yaklaşımının değerlendirildiği soruda katılımcıların %85,7’si “Çok iyi”, %14,3’ü “İyi” yanıtını verdi.

Yani katılımcıların tamamı eğitmen yaklaşımını olumlu değerlendirdi.

Katılımcılarımızdan gelen;

“Eğitmenlerin herkesle sabırla ilgilenmesi.”

ve

“Birebir ilgilenip, her soruya cevap almamız.”

gibi geri bildirimler bizim için oldukça değerliydi.

Bir başka geri bildirimde mentörlerin ve yardımcı mentörlerin süreç boyunca destekleyici olması, eksik kalınan noktalarda yol göstermesi ve samimi yaklaşımları sayesinde eğitimden daha fazla verim alındığı ifade edildi.

Bu yorumlar, eğitimi neden mümkün olduğunca uygulamalı ve etkileşimli gerçekleştirmek istediğimizi de destekliyor.

Katılımcı geri bildirimlerinde dikkat çeken bir diğer nokta, eğitimin uygulama biçimi oldu.

Robotun yapım aşamalarının adım adım ilerlemesi, parçaların doğrudan robot üzerinde kullanılması ve teorik bilginin hemen uygulamaya dönüşmesi özellikle olumlu karşılandı.

Katılımcılarımızdan biri eğitimin en beğendiği yönlerinden birini;

“Parçaları tanımak ve süreci anlamak için robot yapmak.”

şeklinde ifade etti.

Başka bir geri bildirimde ise yapılacak robotun görselinin katılımcılarla eş zamanlı paylaşılması ve ardından yapım sürecinin adım adım ve anlaşılır biçimde ilerlemesinin eğitimi daha verimli ve keyifli hale getirdiği belirtildi.

Biz de robotik eğitiminin en güçlü öğrenme yöntemlerinden birinin yaparak, deneyerek ve karşılaşılan problemleri çözerek öğrenmek olduğuna inanıyoruz.

Eğitim sonunda sorduğumuz önemli sorulardan biri de şuydu:

“Sezon ilerledikçe bu tür eğitimlerin devam etmesini ister misiniz?”

Katılımcıların %85,7’si “Evet”, %14,3’ü “Belki” yanıtını verdi.

“Hayır” yanıtı veren hiçbir katılımcı olmadı.

Bu sonuç bizim için oldukça kıymetli.

Çünkü VEX IQ sezonu tek bir robot yapılarak tamamlanan bir süreç değil.

Sezon ilerledikçe robotlar gelişiyor, stratejiler değişiyor, yeni mekanizmalar deneniyor ve takımlar yarışmalardan elde ettikleri deneyimlerle tasarımlarını tekrar tekrar gözden geçiriyor.

Mentör gelişiminin de bu sürece paralel olarak devam etmesi gerektiğine inanıyoruz.

İki günlük VEX IQ Level Up Mentör Eğitimi boyunca;

oyunu tanıdık, puanlamayı değerlendirdik, oyun stratejileri geliştirdik, robot şaselerimizi oluşturduk, robotlarımızı kodladık, gripper ve bar mekanizmaları üzerinde çalıştık, pnömatik sistemleri inceledik, mekanik ile yazılımı bir araya getirdik ve mühendislik defteri üzerinden tasarım sürecinin nasıl dokümante edileceğini değerlendirdik.

Ve sonunda Level 4’e ulaştık.

Ancak bizim için eğitimin asıl başarısı yalnızca Level 4’e ulaşan bir robot yapmak değildi.

Asıl hedef; mentörlerimizin kendi takımlarına döndüklerinde öğrencilerine hazır bir robot veya hazır bir çözüm sunmak yerine, onların düşünmesini, tasarlamasını, kodlamasını, denemesini, hata yapmasını ve yeniden geliştirmesini sağlayacak bir mühendislik ortamı oluşturabilmeleriydi.

Çünkü robotik eğitiminde önemli olan yalnızca çalışan robot değildir.

O robotu ortaya çıkaran düşünme, tasarlama ve geliştirme sürecidir.

İki gün boyunca bizimle birlikte düşünen, üreten, deneyen ve deneyimlerini paylaşan tüm mentörlerimize teşekkür ediyoruz.

Level Up dedik, Level 4’e ulaştık.

Şimdi sıra öğrendiklerimizi takımlarımıza ve öğrencilerimize aktarmakta! 🤖🚀

Teknoloji ve Robotik Akademi